Τίτλος δράσης: «Σπάσε τον κώδικα του Ζιπ!— Χρωματίζουμε τον κώδικα!» Vol.1

Ηλικιακή ομάδα: Παιδιά νηπιαγωγείου, 4–6 ετών.
Μορφή: Συνεργατική δραστηριότητα κωδικοποίησης χωρίς υπολογιστή και χωρίς ρομπότ.
Ενδεικτική διάρκεια: Δύο συναντήσεις των 20–30 λεπτών, με προσαρμογή στον ρυθμό των παιδιών.

Περιγραφή της δράσης

Ο μικρός εξωγήινος Ζιπ στέλνει στην τάξη ένα μυστικό μήνυμα. Για να τα ανακαλύψουν τα παιδιά ακολουθούν κώδικες με αριθμούς και χρώματα και χρωματίζουν απευθείας τα κουτάκια ενός πλέγματος.

Στην αποστολή που τους αναθέτει ο Ζιπ αποκαλύπτουν έναν πύραυλο, το μέσο που χρειάζεται για να επιστρέψει στον πλανήτη του.

Τα παιδιά χρησιμοποιούν ξυλομπογιές ή μαρκαδόρους. Εναλλακτικά, τα πλέγματα τοποθετούνται σε διαφανείς θήκες και χρωματίζονται με μαρκαδόρους λευκού πίνακα που σβήνουν, ώστε να γίνονται εύκολα διορθώσεις και το υλικό να επαναχρησιμοποιείται.

Σκοπός και στόχοι

Σκοπός είναι η γνωριμία με την κωδικοποίηση και την αλγοριθμική σκέψη μέσα από τη σταδιακή αποκάλυψη μιας εικόνας.

Τα παιδιά εξασκούνται:

· Στην αντιστοίχιση αριθμών, ποσοτήτων και χρωμάτων.

· Στην εκτέλεση οδηγιών με συγκεκριμένη σειρά.

· Στον προσανατολισμό μέσα σε πλέγμα.

· Στον έλεγχο του αποτελέσματος και στη διόρθωση λαθών.

· Στη συνεργασία και στην εναλλαγή ρόλων.

· Στη δημιουργία απλών κωδίκων για άλλες ομάδες.

Υλικά

· Μια εικόνα ή χάρτινη φιγούρα του Ζιπ.

· Ένας φάκελος με το μήνυμά του.

· Κενά πλέγματα 8×8 για τον πύραυλο.

· Λωρίδες με τον κώδικα κάθε σειράς.

· Μπλε, κίτρινες και κόκκινες ξυλομπογιές ή μαρκαδόροι.

· Διαφανείς θήκες ή πλαστικοποιημένα πλέγματα, εφόσον επιλεγεί επαναχρησιμοποιούμενο υλικό.

· Μπλε, κίτρινοι και κόκκινοι μαρκαδόροι λευκού πίνακα, για χρήση επάνω στις θήκες.

· Μαλακά πανάκια για σβήσιμο.

· Κάρτες ρόλων.

· Η λύση της αποστολής, κρυμμένη σε φάκελο.

· Ένα πλέγμα με σκόπιμο λάθος για τη δραστηριότητα διόρθωσης.

Προετοιμασία

Ο/Η εκπαιδευτικός επιλέγει έναν από τους δύο τρόπους εργασίας:

Σε χαρτί: Τα παιδιά χρωματίζουν απευθείας το τυπωμένο πλέγμα με ξυλομπογιές ή μαρκαδόρους.

Σε διαφανή θήκη: Το τυπωμένο πλέγμα μπαίνει μέσα στη θήκη και τα παιδιά χρωματίζουν την εξωτερική επιφάνειά της με μαρκαδόρους λευκού πίνακα. Ελέγχουμε προηγουμένως ότι οι μαρκαδόροι σβήνουν από τη συγκεκριμένη επιφάνεια. Δεν χρησιμοποιούμε ανεξίτηλους μαρκαδόρους.

Σε κάθε πλέγμα σημειώνουμε την αφετηρία και ένα βέλος προς τα δεξιά. Εξηγούμε ότι χρωματίζουμε από αριστερά προς τα δεξιά, ξεκινώντας από την επάνω σειρά. Όταν ολοκληρώνεται μια σειρά, κατεβαίνουμε στην επόμενη και ξεκινάμε πάλι από αριστερά.

Οργάνωση των ομάδων

Τα παιδιά εργάζονται σε μικρές ομάδες και αναλαμβάνουν ρόλους:

· Διαβάζω: δείχνω την οδηγία, τον αριθμό και το χρώμα.

· Μετρώ και δείχνω: εντοπίζω ποια κουτάκια θα χρωματιστούν.

· Χρωματίζω: χρωματίζω τα κουτάκια σύμφωνα με την οδηγία.

· Ελέγχω: συγκρίνω το αποτέλεσμα με τον κώδικα.

Οι ρόλοι αλλάζουν μετά από κάθε σειρά, ώστε όλα τα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να χρωματίσουν, να διαβάσουν και να ελέγξουν.

1η φάση — Το μήνυμα του Ζιπ

Η εκπαιδευτικός παρουσιάζει τον φάκελο και διαβάζει:

«Γεια σας, παιδιά! Είμαι ο Ζιπ και έρχομαι από έναν μακρινό πλανήτη. Θέλω να επιστρέψω στο σπίτι μου, αλλά χρειάζομαι τη βοήθειά σας. Σας έστειλα την εικόνα αυτού που χρειάζομαι, όμως αυτή μετατράπηκε σε αριθμούς και χρώματα! Ακολουθήστε τον κώδικα, χρωματίστε τα κουτάκια και ανακαλύψτε το μυστικό μου!»

Τα παιδιά παρατηρούν τις λωρίδες του κώδικα και συζητούν:

«Τι μπορεί να σημαίνουν οι αριθμοί; Τι μας δείχνουν τα χρώματα; Πώς θα εμφανιστεί η εικόνα;»

2η φάση — Δοκιμάζουμε τον κώδικα

Σε μια δοκιμαστική σειρά με τέσσερα κουτάκια παρουσιάζουμε την οδηγία:

2 μπλε — 2 κίτρινα

Ένα παιδί δείχνει τα δύο πρώτα κουτάκια και ένα άλλο τα χρωματίζει μπλε. Στη συνέχεια χρωματίζουν τα δύο επόμενα κίτρινα.

Εξηγούμε:

«Ο αριθμός μάς λέει πόσα κουτάκια θα χρωματίσουμε. Το χρώμα μάς λέει ποια ξυλομπογιά ή ποιον μαρκαδόρο θα πάρουμε. Ακολουθούμε τις οδηγίες με τη σειρά που εμφανίζονται».

Παρουσιάζουμε την έννοια του pixel:

«Κάθε μικρό τετραγωνάκι είναι ένα κομματάκι της εικόνας. Όταν χρωματιστούν όλα στη σωστή θέση, εμφανίζεται ολόκληρη η εικόνα. Αυτά τα μικρά κομματάκια τα λέμε pixels».

3η φάση — Χρωματίζουμε και αποκαλύπτουμε τον πύραυλο

Κάθε ομάδα παίρνει ένα πλέγμα 8×8 και τις λωρίδες του κώδικα.

Η πρώτη οδηγία είναι:

4 μπλε — 1 κίτρινο — 3 μπλε

Τα παιδιά:

1. Εντοπίζουν την αρχή της πρώτης σειράς.

2. Μετρούν και δείχνουν τα τέσσερα πρώτα κουτάκια.

3. Τα χρωματίζουν μπλε.

4. Χρωματίζουν το επόμενο κουτάκι κίτρινο.

5. Χρωματίζουν τα τρία τελευταία μπλε.

6. Ελέγχουν αν η σειρά συμφωνεί με τον κώδικα.

Συνεχίζουν με τις επόμενες σειρές, αλλάζοντας ρόλους.

Η εκπαιδευτικός υποστηρίζει με ερωτήσεις:

· «Ποια οδηγία διαβάζετε τώρα;»

· «Πόσα κουτάκια χρειάζεται να χρωματίσετε;»

· «Πού τελειώνει αυτή η ομάδα χρωμάτων;»

· «Από πού ξεκινά η επόμενη σειρά;»

· «Ταιριάζουν τα χρώματα με τον κώδικα;»

Τα παιδιά διατυπώνουν υποθέσεις καθώς η εικόνα εμφανίζεται. Όταν ολοκληρώσουν, αναγνωρίζουν τον πύραυλο και συνδέουν το αποτέλεσμα με το μήνυμα:

«Τώρα ξέρουμε τι χρειάζεται ο Ζιπ για να επιστρέψει στον πλανήτη του!»

4η φάση — Ελέγχουμε και διορθώνουμε

Οι ομάδες συγκρίνουν πρώτα κάθε σειρά με τον κώδικά της. Στη συνέχεια αποκαλύπτουμε την εικόνα της λύσης.

Αν υπάρχει διαφορά, εντοπίζουν την αντίστοιχη οδηγία και εξηγούν τι χρειάζεται να αλλάξει.

Στα πλέγματα με διαφανή θήκη, σβήνουν προσεκτικά μόνο το λανθασμένο κουτάκι και το χρωματίζουν ξανά.

Στα χάρτινα πλέγματα, αν το χρώμα δεν σβήνει, μπορούν να καλύψουν το συγκεκριμένο κουτάκι με ένα μικρό λευκό αυτοκόλλητο και να το ξαναχρωματίσουν.

Η εκπαιδευτικός τονίζει:

«Όταν κάτι δεν ταιριάζει, ξανακοιτάζουμε την οδηγία. Ελέγχουμε, διορθώνουμε και συνεχίζουμε!»

5η φάση — Το λάθος pixel

Παρουσιάζουμε μια εικόνα του πυραύλου με ένα λανθασμένο χρώμα και διαβάζουμε:

«Ωχ! Ένα διαστημικό ζωύφιο άλλαξε ένα pixel! Μπορείτε να βρείτε ποιο είναι;»

Τα παιδιά ελέγχουν την εικόνα με τη βοήθεια του κώδικα. Εντοπίζουν το λάθος και εξηγούν ποιο χρώμα πρέπει να υπάρχει.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, το πέμπτο κουτάκι της τέταρτης σειράς πρέπει να είναι μπλε αντί για κίτρινο, ώστε να εμφανίζεται το παράθυρο του πυραύλου.

Για να μπορούν να το διορθώσουν σβήνοντας, χρησιμοποιούμε ένα κενό πλέγμα μέσα σε θήκη, το οποίο έχουμε χρωματίσει με μαρκαδόρους λευκού πίνακα και έχουμε αφήσει σκόπιμα ένα λάθος. Τα παιδιά σβήνουν το λανθασμένο χρώμα και βάζουν το σωστό.

Προσαρμογές για τη συμμετοχή όλων

· Παρουσιάζουμε μία λωρίδα κώδικα κάθε φορά.

· Προσθέτουμε κουκκίδες δίπλα στους αριθμούς για την υποστήριξη της μέτρησης.

· Χρησιμοποιούμε μεγαλύτερα πλέγματα και μαρκαδόρους που πιάνονται εύκολα.

· Δίνουμε χρόνο για χρωματισμό χωρίς να απαιτούμε τέλειο γέμισμα των κελιών. Σημασία έχει η σωστή αντιστοίχιση.

· Προσθέτουμε διαφορετικό σύμβολο για κάθε χρώμα, όταν χρειάζεται.

· Επιτρέπουμε τη συνεργασία δύο παιδιών στον ίδιο ρόλο.

Αναστοχασμός και αξιολόγηση

Συζητάμε με τα παιδιά:

· «Πώς εμφανίστηκε η εικόνα μέσα στο πλέγμα;»

· «Τι θα γινόταν αν αλλάζαμε τη σειρά των οδηγιών;»

· «Πώς καταλάβαμε ότι ένα κουτάκι είχε λάθος χρώμα;»

· «Τι μας βοήθησε να συνεργαστούμε;»

· «Πώς θα φτιάχναμε έναν κώδικα για μια άλλη ομάδα;»

Η εκπαιδευτικός παρατηρεί αν τα παιδιά αντιστοιχίζουν ποσότητες και χρώματα, ακολουθούν την ακολουθία των οδηγιών, ελέγχουν το αποτέλεσμα και συμμετέχουν στους διαφορετικούς ρόλους.

Σύνδεση με τον προγραμματισμό

Ο κώδικας δίνει συγκεκριμένες οδηγίες που εκτελούνται με καθορισμένη σειρά. Τα παιδιά χωρίζουν την εικόνα σε μικρότερα μέρη, δουλεύουν σειρά προς σειρά και ελέγχουν το αποτέλεσμα. Όταν εντοπίζουν μια διαφορά, επιστρέφουν στις οδηγίες και τη διορθώνουν..

Τελικό αποτέλεσμα

Δημιουργούμε μια μικρή έκθεση με τίτλο «Χρωματίσαμε τον κώδικα και ανακαλύψαμε το μήνυμα!».

Nearby upcoming events